1000 v.Chr. – 647
Oudheid
- Berbers (Imazighen)
- Feniciërs en Carthagers
- Romeinen
- Vandalen
- Byzantijnen
De Berberse bevolking leefde in koninkrijken en stamverbanden; kuststeden stonden in contact met Carthago en later Rome.
AfrikaHoofdstad: Algiers
Algerije
Algerije is het grootste land van Afrika: een smalle, vruchtbare kuststrook aan de Middellandse Zee, het Atlasgebergte en daarachter de Sahara. Berberse koninkrijken, Rome, Arabische dynastieën en het Ottomaanse rijk drukten er hun stempel op. Na 132 jaar Franse kolonisatie en een oorlog van acht jaar werd het land in 1962 onafhankelijk.
- Talen
- Arabisch (officieel; in het dagelijks leven Algerijns-Arabisch), Tamazight (officieel sinds 2016), Frans (veel gebruikt in onderwijs, handel en media)
- Religies & levensbeschouwing
- Soennitische islam (malikitische rechtsschool), Ibadisme in de M'zab-vallei, Kleine christelijke gemeenschappen
Historische tijdlijn
6000 v.Chr.
Rotskunst van de Tassili n'Ajjer
Duizenden schilderingen en gravures tonen vee, jagers en wilde dieren in een Sahara die toen nog groen was.
202 v.Chr. – 46 v.Chr.
Koninkrijk Numidië
Koning Massinissa verenigt Berberse stammen en sluit een bondgenootschap met Rome tegen Carthago.
46 v.Chr. – 430
Romeins Noord-Afrika
Steden als Timgad en Djémila leveren graan en olijfolie; de kerkvader Augustinus is bisschop van Hippo.
647 – 710
Arabische verovering en islamisering
Arabische legers bereiken de Maghreb; de islam en later ook het Arabisch verspreiden zich onder de Berberse bevolking.
1516 – 1830
Ottomaanse regentschap Algiers
De stad wordt een grotendeels zelfstandige Ottomaanse provincie en een centrum van kaapvaart op de Middellandse Zee.
1830 – 1962
Franse verovering
Frankrijk bezet Algiers en onderwerpt in decennia van oorlog het binnenland; emir Abdelkader leidt het verzet tot 1847.
1954 – 1962
Onafhankelijkheidsoorlog
Het Front de Libération Nationale begint een gewapende strijd; de oorlog kost honderdduizenden levens.
1962
Onafhankelijkheid
Na de akkoorden van Évian wordt Algerije onafhankelijk; ongeveer een miljoen Europese kolonisten vertrekken.
Historische context
De geschiedenis van Algerije wordt bepaald door de afwisseling van kust en binnenland: de kuststeden hoorden bij de mediterrane wereld, terwijl bergen en woestijn het domein bleven van stammen en zelfstandige gemeenschappen. Berberse dynastieën als de Ziriden en Zajjaniden bestuurden in de middeleeuwen eigen rijken.
De Franse kolonisatie verschilde van die elders in Afrika doordat Algerije als deel van Frankrijk werd bestuurd en honderdduizenden Europeanen zich er vestigden op onteigend land. De onafhankelijkheidsoorlog en de burgeroorlog van de jaren negentig laten tot vandaag diepe sporen na.
Volkeren & culturele achtergrond door de eeuwen heen
647
Islamitische tijd tot heden
- Arabieren
- Kabyliërs
- Chaoui
- Mozabieten
- Toeareg
- Andalusische vluchtelingen
- Europese kolonisten (tot 1962)
Arabische stammen en Berberse dynastieën bepaalden de middeleeuwen. De meeste Algerijnen hebben zowel Berberse als Arabische wortels; Berbertalen leven voort in Kabylië, de Aurès en de Sahara.
Religie, levensbeschouwing & filosofie
Noord-Afrika was in de late oudheid een centrum van het christendom, met Augustinus als bekendste denker. Na de zevende eeuw werd de bevolking geleidelijk islamitisch; in de middeleeuwen vonden afwijkende stromingen als het charidjisme aanhang, waarvan de ibadieten van de M'zab de erfgenamen zijn.
Soefibroederschappen en de verering van plaatselijke heiligen droegen eeuwenlang het geloofsleven op het platteland. Emir Abdelkader was zowel verzetsleider als soefigeleerde; in de twintigste eeuw keerde een reformistische beweging zich juist tegen die volksvroomheid.
Kunststromingen
🎨 Rotskunst van de Saharaca. 10.000–1000 v.Chr.
De schilderingen van de Tassili n'Ajjer vormen een van de grootste verzamelingen prehistorische kunst ter wereld.
🎨 Andalusische muziekvanaf de vijftiende eeuw
Vluchtelingen uit Spanje brachten de nouba mee; de tradities van Tlemcen, Algiers en Constantine leven voort naast de volkse chaâbi.
🎨 Moderne Algerijnse schilderkunst en literatuurtwintigste eeuw
Miniaturist Mohammed Racim vernieuwde een oude vorm; schrijvers als Kateb Yacine en Assia Djebar schreven over kolonisatie en identiteit.
Tradities & gebruiken
RaïMuziek & dans
Volksmuziek uit Oran die in de twintigste eeuw uitgroeide tot popmuziek over liefde en het dagelijks leven; erkend door UNESCO.
YennayerFeest12 januari
Het Berberse nieuwjaar wordt gevierd met een gezamenlijke maaltijd; sinds 2018 een nationale feestdag.
SebibaRitueelAshura
In de oase Djanet voeren Toeareg tijdens Ashura een dans met zwaarden en trommels uit.
ImzadMuziek & dans
Eensnarig strijkinstrument dat bij de Toeareg uitsluitend door vrouwen wordt bespeeld, als begeleiding van gezongen poëzie.
Keuken & culinaire geschiedenis
De Algerijnse keuken verbindt Berberse graangerechten met Arabische, Andalusische, Ottomaanse en Franse invloeden. Griesmeel, lamsvlees, olijfolie, dadels en kruiden als ras el hanout vormen de basis.
Culinaire geschiedenis
Gerst en harde tarwe waren al in de oudheid de basis; Rome beschouwde de streek als graanschuur. Couscous, gestoomd boven een stoofpot, is waarschijnlijk in de Berberse middeleeuwen ontstaan en verspreidde zich over de hele Maghreb.
Moslims en joden die na 1492 uit Spanje kwamen, brachten verfijnde zoetigheden en de combinatie van vlees met fruit mee; de Ottomanen voegden gebak van bladerdeeg en gevulde groenten toe. De Franse tijd liet het stokbrood na en maakte de wijnbouw tijdelijk tot een exportsector.
- Berberse graan- en herderskeuken
- Arabische en Andalusische specerijen en zoetigheden
- Ottomaans gebak en gevulde groenten
- Frans brood en banket
- Dadelteelt in de oases
CouscousHoofdgerecht
Gestoomde griesmeelkorrels met groenten, kikkererwten en vlees.
Oorsprong: Berbers; kennis en gebruiken rond couscous staan sinds 2020 op de UNESCO-lijst.
Chorba frikSoep
Soep van lamsvlees, tomaat en geroosterde groene tarwe, vast onderdeel van de ramadanmaaltijd.
Oorsprong: Oost-Algerije; het woord 'chorba' komt uit het Ottomaans-Turks.
MakroudDessert
Ruitvormige griesmeelkoekjes met dadelpasta, gebakken en in honing gedoopt.
Oorsprong: Maghreb, middeleeuws; verbonden met Kairouan en Oost-Algerije.
Deglet nourSnack
Halfzachte, doorschijnende dadel uit de oases rond Biskra.
Oorsprong: Oaseteelt in de noordelijke Sahara.
Wonderen & erfgoed
Nog geen wonderen in de database.
Historische figuren
Nog geen gekoppelde personen.
Gebeurtenissen
- Begin van de Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog1 november 1954 · Revolutie & opstand
Conflicten & fossielen
Geen koppelingen.
Bronnen: Algeria — Encyclopaedia Britannica · UNESCO World Heritage: Tassili n'Ajjer