...
Misdaad & overvallen
23 augustus 1973 – 28 augustus 1973 · Norrmalmstorg, Stockholm
Kaping & ontvoeringStatus: Opgelost
Afbeelding: Roland Janson/DN/TT · Public domain · Wikimedia Commons
6 dagenduurde de gijzeling in de bankkluis
Jan-Erik Olsson was in augustus 1973 met verlof uit de gevangenis en keerde niet terug. Hij kende de veel bekendere crimineel Clark Olofsson uit de cel. Zweden had tot dan toe weinig ervaring met gijzelingen, en de politie beschikte niet over vaste procedures of onderhandelaars voor zulke situaties.
Op 23 augustus liep Olsson met een machinepistool de bank binnen, schoot in het plafond en verwondde een agent. Hij hield vier medewerkers vast en eiste drie miljoen kroon, een vluchtauto en de komst van Olofsson. De gegijzelden zaten dagenlang met de twee mannen in de kluis. Een van hen, Kristin Enmark, belde met premier Olof Palme en zei dat ze banger was voor de politie dan voor de gijzelnemers.
De politie boorde gaten in het plafond van de kluis om te kunnen kijken en luisteren. Op 28 augustus werd door die gaten traangas naar binnen gespoten, waarna Olsson en Olofsson zich overgaven. Alle gegijzelden kwamen er lichamelijk ongedeerd uit. Olsson kreeg tien jaar cel; de veroordeling van Olofsson werd in hoger beroep vernietigd, omdat niet vaststond dat hij had meegewerkt.
De term 'stockholmsyndroom' werd wereldwijd gangbaar voor een band tussen gegijzelden en gijzelnemers. Het is geen erkende diagnose, en het begrip is omstreden: Enmark en latere onderzoekers benadrukken dat het wantrouwen van de gegijzelden een begrijpelijke reactie was op het riskante optreden van de politie. De zaak leidde wel tot betere onderhandelingsmethoden bij gijzelingen.