Michael Jackson

Michael Joseph Jackson werd op 29 augustus 1958 geboren in Gary (Indiana), een staalstad bij Chicago, als achtste van tien kinderen. Zijn vader Joseph werkte als kraanmachinist in een staalfabriek en speelde in een rhythm-and-bluesband; zijn moeder Katherine was Jehova's getuige en voedde de kinderen in dat geloof op. Het gezin woonde met elf mensen in een huis met twee slaapkamers.

Rond 1964 kwam hij bij de groep van zijn broers Jackie, Tito, Jermaine en Marlon, waarin hij al snel de leadzang kreeg. Joseph liet de jongens urenlang repeteren en strafte fouten hardhandig; Michael vertelde in 1993 dat hij als kind werd geslagen en bang was voor zijn vader, die het slaan toegaf maar het geen mishandeling noemde. Na talentenjachten en optredens in het clubcircuit tekende de groep in 1968 bij Motown.

The Jackson 5 scoorde in 1969 en 1970 vier nummer 1-hits op rij: 'I Want You Back', 'ABC', 'The Love You Save' en 'I'll Be There'. In 1975 verliet de groep Motown voor Epic. Op de set van de film 'The Wiz' (1978) ontmoette Jackson producer Quincy Jones, met wie hij 'Off the Wall' (1979) maakte: een mengeling van disco, funk en soul die vier Amerikaanse top 10-singles opleverde.

'Thriller' (1982) bracht zeven top 10-singles voort, waaronder 'Billie Jean' en 'Beat It', en won in 1984 acht Grammy Awards. Schattingen van de wereldwijde verkoop komen meestal uit op ongeveer zeventig miljoen exemplaren; hogere getallen zijn niet te controleren. De clips bij het album, met de veertien minuten durende 'Thriller' van regisseur John Landis, maakten van de videoclip een korte film met verhaal en choreografie.

Met 'Bad' (1987) werd hij de eerste artiest met vijf Amerikaanse nummer 1-singles van één album; daarna volgden 'Dangerous' (1991) en 'HIStory' (1995) en wereldtournees voor miljoenen bezoekers. Zijn dans, met de moonwalk als bekendste figuur, bouwde voort op straatdansers en op voorbeelden als James Brown en Fred Astaire. Hij schonk grote bedragen aan goede doelen en richtte in 1992 de Heal the World Foundation op.

Jackson groeide op terwijl de burgerrechtenbeweging de wettelijke rassenscheiding in de Verenigde Staten beëindigde, maar de muziekindustrie bleef in de praktijk verdeeld. De in 1981 gestarte zender MTV draaide in de beginjaren bijna alleen witte rockartiesten. Dat 'Billie Jean' in 1983 toch in de programmering kwam, volgens de platenmaatschappij na stevige druk, geldt als het moment waarop die scheidslijn op de muziektelevisie brak.

De jaren tachtig waren de tijd van de cd, de videorecorder en de wereldwijde satellietuitzending, en Jackson was de eerste popartiest die al die media tegelijk benutte. Zijn veranderende uiterlijk werd een vast onderwerp van de roddelpers. Hij zei in 1993 dat hij leed aan vitiligo, een ziekte die de huid ontkleurt; de lijkschouwing in 2009 bevestigde dat. Daarnaast onderging hij meerdere operaties aan zijn neus.

Zijn succes opende de grote radiozenders, MTV en de stadions voor zwarte popartiesten en maakte hem tot een van de eerste wereldsterren die op elk continent even bekend was. Zangers en dansers van Usher en Beyoncé tot de Zuid-Koreaanse popindustrie noemen hem als voorbeeld. Met de aankoop van de ATV-catalogus in 1985 liet hij zien dat een artiest ook eigenaar van muziekrechten kon zijn; die aankoop kostte hem wel zijn vriendschap met Paul McCartney.

In 1993 beschuldigde de familie van de dertienjarige Jordan Chandler hem van seksueel misbruik. Jackson ontkende; de civiele zaak werd in januari 1994 geschikt voor een bedrag dat op ruim twintig miljoen dollar wordt geschat, en omdat de jongen niet wilde getuigen kwam er geen strafzaak. Na een tweede aangifte stond hij in 2005 in Santa Maria terecht; de jury sprak hem op alle veertien punten vrij. De zaken beschadigden zijn reputatie en zijn financiën blijvend.

Jackson overleed op 25 juni 2009, vijftig jaar oud, in een huurhuis in Los Angeles tijdens de repetities voor vijftig concerten in Londen. De lijkschouwer stelde vast dat hij was gestorven aan een acute vergiftiging met propofol, een narcosemiddel dat zijn lijfarts Conrad Murray hem thuis als slaapmiddel toediende. Murray werd in november 2011 veroordeeld wegens dood door schuld en kreeg vier jaar gevangenisstraf, waarvan hij ongeveer de helft uitzat.

Zijn herdenkingsdienst in het Staples Center werd wereldwijd uitgezonden en zijn platen stonden daarna opnieuw bovenaan de hitlijsten. In de documentaire 'Leaving Neverland' (2019) verklaarden Wade Robson en James Safechuck dat hij hen als kind had misbruikt; de erfgenamen ontkennen dat en wijzen erop dat beide mannen eerder onder ede het tegendeel verklaarden. Hun rechtszaken werden eerst afgewezen en in 2023 door een Californisch hof van beroep heropend. Hoe zijn werk en deze beschuldigingen zich tot elkaar verhouden, blijft onderwerp van debat.